Volterra — miasto zawieszone w czasie

Volterra leży na wysokim plateau około 550 metrów nad poziomem morza, otoczona głęboko wyerodowanymi wzgórzami z gliny zwanymi balze. To jedno z najlepiej zachowanych średniowiecznych miasteczek na wzgórzach Toskanii, a zarazem jedno z najważniejszych miast cywilizacji etruskiej. Uliczki są tu wąskie, kamienie stare, a widoki z murów, bezlitosne w swojej piękności.

Volterra oferuje mniej turystyczną, bardziej autentyczną alternatywę dla pobliskich San Gimignano czy Sieny. Przyjedź tu z otwartą głową i wygodnymi butami.

Ciekawostki, które zmieniają sposób patrzenia

Miasto pochłaniane przez ziemię
Balze to rzadkie zjawisko geologiczne tworzące niemal księżycowy krajobraz. Są to ogromne kratery w kruchym gruncie, które przez wieki pochłaniały mury, kościoły i domy. Volterra było kiedyś znacznie większym miastem. Część jego historycznej tkanki dosłownie osunęła się w przepaść. Widok balze od zachodniej strony murów to jeden z najbardziej surrealistycznych obrazów w całej Toskanii.

Twierdza Medyceuszy, w której wciąż siedzą więźniowie
Fortezza Medicea, która dominuje nad sylwetą Volterry, została zbudowana w 1474 roku, wkrótce po tym jak Florencja podbiła miasto. Do dziś funkcjonuje jako więzienie o zaostrzonym rygorze, choć część jest okazjonalnie otwierana na wycieczki z przewodnikiem, a skazani prowadzą tu nawet specjalne kolacje dla gości. Tak, można zjeść kolację w czynnym więzieniu. Volterra jest po prostu taka.

Brama, której nikt do końca nie rozumie
Porta all'Arco to główny zabytek etruskiej Volterry, brama z kamiennym łukiem ozdobiona trzema głowami. Do dziś nie wiadomo, co te trzy głowy przedstawiają. Stoi tu od IV lub III wieku przed naszą erą. Przejdziesz przez nią wchodząc do centrum.

Posąg, który wyprzedził swój czas o dwa tysiące lat
W Muzeum Etruskim Guarnacci znajdziesz Ombra della Sera - Cień Wieczoru. To smukła brązowa figurka o niezwykłej nowoczesności. Wydłużona forma, datowana na III lub II wiek przed naszą erą, wygląda dla współczesnego oka jak dzieło rzeźby z początku XX wieku. Kiedy Ernst Ludwig Kirchner zobaczył fotografię tej figurki, był przekonany, że ktoś skopiował jego styl. Nikt mu nie skopiował. Etruskowie po prostu wyprzedzili ekspresjonizm o dwa tysiące lat.

Co zobaczyć

Piazza dei Priori
Serce Volterry. Palazzo dei Priori to najstarszy ratusz w Toskanii, dominujący nad całym placem. Warto wejść na wieżę, bo widoki są spektakularne. Ale uwaga: dzwon bije głośno. W Palazzo Pretorio po drugiej stronie placu szukaj Torre del Porcellino - Wieżyczki Świni. Na szczycie, jeśli dobrze się przyjrzysz, znajdziesz małą kamienną figurkę dzika.

Porta all'Arco
Wspomniana już brama etruska z tajemniczymi głowami. Wejdź przez nią od strony południa. To właściwy sposób na wejście do Volterry.

Muzeum Etruskie Guarnacci
Jedno z najstarszych publicznych muzeów w Europie, założone w 1761 roku, z kolekcją ponad 600 etruskich urn pogrzebowych. Bilet kosztuje 10 €. Oprócz Ombra della Sera koniecznie znajdź Urna degli Sposi, wzruszającą terakotową urnę przedstawiającą starsze małżeństwo leżące razem, z miłością wyrzeźbioną w kamieniu sprzed dwóch tysięcy lat.

Teatr Rzymski
Uważany za jeden z najpiękniej zachowanych teatrów rzymskich we Włoszech i leży tuż za murami miasta. Można go podziwiać bezpłatnie z tarasu widokowego nad nim.

Balze
Jedź lub idź na zachodni skraj miasta. Szczególnie polecane o zachodzie słońca, kiedy skały żarzą się w ciepłych kolorach. To też dobre miejsce dla fotografów.

Alabaster — czemu w każdym sklepie jest to samo

Spacerując po Volterra szybko zauważysz, że co drugi sklep sprzedaje przedmioty z białego, półprzezroczystego kamienia. To alabaster i tu ma swoje pięć minut od ponad dwóch tysięcy lat.

Volterra to jedyne znaczące centrum we Włoszech, gdzie alabaster jest wciąż obrabiany tradycyjnymi metodami. Narzędzia i techniki używane przez współczesnych rzemieślników są niemal identyczne z tymi stosowanymi przez etruskich artystów w III wieku przed naszą erą.

Wchodząc do warsztatów, a wiele z nich jest otwartych dla zwiedzających, usłyszysz rytmiczne stukanie dłut i zobaczysz artystów pokrytych białym pyłem, którzy z kawałka kamienia wydobywają lampy, figurki, misy i biżuterię. To nie jest show dla turystów, tak tu po prostu pracują.

Rada zakupowa: Upewnij się, że kupujesz prawdziwy alabaster z Volterry, a nie tańszy import. Dobry kawałek jest chłodny w dotyku i gdy przytrzymasz go pod światło lekko świeci od środka. Zapytaj wprost artystę o pochodzenie kamienia.

Volterra Card — warto?

Karta obejmuje siedem atrakcji: Palazzo dei Priori, Teatr Rzymski, Muzeum Etruskie Guarnacci, Pinakotekę, Ecomuseum Alabastru, Akropol Etruski i Muzeum Sztuki Religijnej. Jest ważna przez 72 godziny i można ją kupić w dowolnym z uczestniczących miejsc. Kosztuje 15 €, jeśli planujesz odwiedzić więcej niż dwa muzea, zdecydowanie się opłaca.

Gdzie zjeść

Volterra nie jest przesadnie turystyczna i jedzenie to odzwierciedla. Lokale przy głównym placu są solidne, ale warto zejść w boczne uliczki.

📍Pizzeria Da Nanni — tu się nie eksperymentuje. Dziadek od lat robi pizzę po swojemu i nie zamierza tego zmieniać. Najlepiej wziąć na wynos i zjeść gdzieś na murach z widokiem. Jeśli nie wiesz co zamówić, weź klasyk. Nie pomylisz się.

📍La Sosta del Priore — jak masz ochotę na kanapkę w garść i idziesz dalej zwiedzać. Szybko, dobrze, bez ceregieli.

📍Dolceria del Corso — typowa, klasyczna, autentyczna kawiarenka. Kawa i coś słodkiego w połowie spaceru. Właśnie tak powinna wyglądać przerwa w zwiedzaniu Toskanii.

📍La Vecchia Lira — polecana restauracja jeśli wolisz usiąść i zjeść spokojny obiad. Solidna kuchnia toskańska.

📍Life Bistrot — plant-based restauracja, zaskakująco dobra jak na toskańskie standardy. Dla tych, którzy wolą coś warzywnego, nie będziecie rozczarowani.

Warto też po prostu wsiąść i zjeść lunch w pierwszym miejscu, które Ci się spodoba. Volterra rzadko rozczarowuje w tej kwestii.

Parking

Volterra ma strefę ZTL — do historycznego centrum wjazd jest zakazany bez zezwolenia. Zaparkuj przy murach i dalej idź pieszo.

📍Parcheggio sotterraneo La Dogana — podziemny parking w samym sercu centrum, najbliżej głównych atrakcji. Jeśli chcesz zminimalizować spacer z wózkiem . To najlepsza opcja.

📍Porta Fiorentina / 📍Parcheggio Via di Porta Diana — przy historycznej bramie od strony północnej. Wygodne wejście do centrum, dobre miejsce na start zwiedzania.

📍Parcheggio Viale Ferrucci — po wschodniej stronie murów, z ładnym widokiem na okolicę już przy parkowaniu. Stamtąd do centrum kilka minut spacerem wzdłuż murów.

Volterra jest miastem na wzgórzu — spodziewaj się podejść i zejść. Wygodne buty to absolutne minimum.